Ty te moesz mie wasn wizytwk...


  co-to-jest-performance

tutaj powinno być logo...  


Władyslaw Kaźmierczak

Pojęcie ‘performance’ jako wolność i niezdefiniowana przestrzeń w sztuce.

Kiedy na początku lat 70. pierwszy raz usłyszałem obco brzmiące słowo "performance" zrozumienie tej sztuki i odpowiedź na pytanie "co to jest performance?" była wyjątkowo prosta. Wystarczyło kilka stwierdzeń mówiących o tym "czym nie jest performance": performance nie jest teatrem, poezją, tańcem, malarstwem, rzeźbą, muzyką, happeningiem ani body art, nie jest akcją, nie jest działaniem i nie musi zaistnieć w galerii.

Były to proste ukierunkowania, które kończyły epokę chaosu pojęć odnoszących się do sztuki żywej i otwieraly autentyczną wolność wypowiedzi dla każdego artysty. Użycie pojęcia ‘performance’ było przede wszystkim zaporą znaczeniową, niezwykle specyficzną, bo pozbawioną jakichkolwiek określeń, po to, by zachować wolną i niezdefiniowaną przestrzeń w sztuce.

Teoretycy sztuki, którzy chcą dotrzeć do istoty zjawiska gubią się w różnorodności punktów widzenia. Nie dysponują metodą, która mogłaby służyć precyzyjnemu opisowi sztuki performance. W performance mamy wręcz nierozwiązywalny konflikt pomiędzy regułami naukowego rozumowania a skomplikowaną naturą sztuki performance.

Performance jest sztuką bezpośredniej obecności – artysty i drugiego czlowieka. Performance nie ma pośrednikow, nie może być oceniany ani manipulowany przez instytucje i krytykę artystyczną. Nie może być manipulowany także przez innych performerów. Performance nie moze być reprodukowany ani zastąpiony dokumentacją. Performance funkcjonuje poza rynkiem sztuki i jej instytucjami. Performance unikając sporu programowego z innymi tendencjami nie ogłosił żadnego manifestu. I to bylo jego najbardziej rewolucyjnym wyrożnikiem w lawinie innych odmian sztuki awangardowej. Performance łączył wiele nowych nurtów w sztuce, ale nie był przez nie całkowicie zdominowany. Np. 1) performance pomimo związków z konceptualizmem nie zaakceptował jego zasad.

Performance jest zatem definiowany niewerbalnie, zdecydowanie subiektywnie i zawsze sceptycznie wobec innych prób definicji. 2) ”A, że każdy postrzega siebie i swoje sytuacje w świecie inaczej - inaczej też postrzega sens sztuki”.

Pytanie o definicję performance wśród artystow jest także pytaniem o stopień akceptacji ich sztuki, ujawnieniem konfliktu z innymi performerami oraz obroną swoich racji. Nic też dziwnego, że kierowane pytanie performerów o definicję „sztuki performance” wywołuje czasem zrozumiałą irytację.

Geneza pojęcia ‘performance’ ma swoje korzenie w USA, gdzie było sporadycznie używane przez artystów w latach 60. W roku 1970 Willoughby Sharp i Liza Bear rozpoczynają wydawać Avalanche (1970-76), pierwszy magazyn stworzony przez artystów, w którym pisali o post-object art. Sharp publikuje bardzo ważny artykuł “Body Works: A Pre-Critical, Non-Definitive Survey of Very Recent Works Using the Human Body or Parts Thereof.” 3) Po publikacjach w kultowym, nowojorskim piśmie „Avalanche” pojęcie performance stało się pojęciem trwałym i szerzej znanym.

Performance oferował pominięcie układu artystycznego wraz ze wszystkimi konsekwencjami. Skierował sie ku innej publiczności, miejsc, ignorując komercję i grę z rynkiem sztuki. Początki performance były kreowane przez młodych i nieznanych artystów, a więc tych, ktorzy nie mieli szansy zaistnienia we wcześniejszych nurtach sztuki żywej z lat 60., lub tak jak np. Josef Beuys zaistnienia w Nowym Jorku. 4)

Performance szybko zyskał naturalne zainteresowanie w Europie Zachodniej i Wschodniej i na całym świecie. Jednak tylko wśród nielicznych artystów. Po krótkim okresie zainteresowania sztuka performance (wielka prezentacja sztuki performance na 6 Documenta w Kassel w 1977 roku) 5), dość szybko pojawiły się oznaki nerwowego, instytucjonalnego, programowego i historycznego spychania performance art na obrzeża sztuki.

Nieco później zainteresowanie sztuką performance wyrazili historycy sztuki idąc w kierunku odwrotnym, ku historii formalnych stylistyk w sztuce. Swoją tworczość naukową lokując w poszukiwaniu form sztuki żywej podobnych do sztuki performance. Tworząc świadomie nowe, sztuczne konstrukcje ideowe sztuki performance. W gruncie rzeczy jakby umniejszając doniosłość rewolucyjnej zmiany dokonanej przez artystów na przełomie lat 60. i 70. Absurdalnie włączając do pre-źrodel performance rytuał, misteria, wojskowe parady, polityczne i sportowe mityngi aż po żywe akcje Futurystow. 6), 7), 8).

Nie miało to jednak większego znaczenia dla istnienia sztuki performance. Interesującym dowodem jest to, ze pulsująca, nieokreślona i niemożliwa do zdefiniowania sztuka performance spotykana współcześnie niezbyt bardzo sie różni od swej początkowej fazy z lat 70. czy 60. To oznacza tylko to, że – niezdefiniowana przestrzeń w sztuce – jest mam artystom niezwykle potrzebna.

Organizując przez 15 lat międzynarodowy festiwal performance „Zamek Wyobraźni” i uczestnicząc w wielu festiwalach na świecie nieustannie szukałem odpowiedzi na pytanie: co to jest performance? To pytanie często zadawała mi publiczność, media i studenci. Trudność z odpowiedzią polegała na tym, że byłem/jestem przekonany, że sztuka performance definiuje się poprzez swoje żywe zaistnienie. Każdy performance jest definicją sztuki performance.


1) “It (performance) was closely linked to the ideological tenets and philosophy of CONCEPTUAL ART, which insisted on \'an art of which the material is concepts\' and on \'an art that could not be bought and sold\'; those who made performance pieces did so as a statement against the gallery system and the art establishment.” (Oxford Grove Art: Performance art.).........,
http://www.answers.com/topic/performance-art#ixzz1MYAmIX97

2) Performance i Interakcje, Łukasz Guzek, April 28th, 2002.

3) Avalanche, Vol. 1, 1970, pp 14 – 17: Variously called actions, events, performances, pieces, things, the works present physical activities, ordinary bodily functions and other usual and unusual manifestations of physicality. The artist’s body becomes both the subject and the object of the work. The artist is the subject and the object of the action.

4) An Interview with Liza Béar: by Mary Ann Miller, NYFA Current, NYC, June 30th, 2010.

5) Katalog zur documenta 6: Band 1: Malerei, Plastik/Environment, Performance; Band 2: Fotografie, Film, Video; Band 3: Handzeichnungen, Utopisches Design, Bücher; Kassel 1977 ISBN 3-920453-00-X

6) Richard Schechner, „Performance Theory”, Roudledge 2003.

7) Elisabeth Jappe: Performance, Ritual, Prozess - Handbuch der Aktionskunst in Europa, Prestel-Verlag: München-New York, 1993,

8) RoseLee Goldberg, Performance: Live Art Since 1909, New York, Harry N. Abrams, 1998.


http://www.performance.wizytowka.pl
http://www.performance.art.pl
http://www.historia-performance.wizytowka.pl
http://www.co-to-jest-performance.wizytowka.pl
http://www.ewa-rybska.wizytowka.pl
http://www.rybska-kazmierczak.wizytowka.pl
http://pl.wikipedia.org/wiki/Historia_polskiego_performance
http://www.kazmierczak.art.pl
http://www.livinggallery.info/text/kazmierczak
http://www.fikcja-edukacji-performance.wizytowka.pl/
http://www.lilithperformancestudio.com/EWA&WLAeng.pdf
http://www.wizya.net/artist/rybska.htm
http://vimeo.com/11524325
http://www.newmoves.co.uk/national-review-of-live-art
http://www.flickr.com/groups/rybska_kazmierczak/
http://rybie-oko-polemika.wizytowka.pl
http://teksty.rybie-oko-1.wizytowka.pl
http://teksty.rybie-oko-2.wizytowka.pl
http://teksty.rybie-oko-3.wizytowka.pl
http://www.rybska-kazmierczak.wizytowka.pl
http://iapao.net
http://contemporaryperformance.ning.com/profile/EwaRybska




 


 co-to-jest-performance
   
e-mail: , www: